HADIS “KO SE NE INTERESUJE ZA STANJE MUSLIMANA NIJE OD NJIH” (ocjena i tumačenje hadisa)

Alejkumusselam.
Spomenuti hadis na kraju pitanja, a koji se jako mnogo upotrebljava i navodi u sličnim povodim, se prenosi od grupe ashaba u nekoliko različitih seneda:

Prvi hadis – od Huzejfe, radijallahu anhu, da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko osvane a dunjaluk mu najveća briga nije kod Allaha ninačemu, onaj ko se ne boji Allaha nije kod Allaha ninačemu, a onaj ko se ne brine za opće stvari muslimana on nije od njih”.

Bilježe ga Hakim, Taberani i Sujuti u tri različite rivajeta od Huzejfe, radijallahu anhu. U prvom rivajetu je ravija Ishak ibn Bišr za koga kaže darekutni da krivotvori hadise a Ibn hibban da nije dozvoljeno od njega prenositi hadise osim radi ibreta. Zato za ovaj rivejt kaže Zehebi: “Mislim da je izmišljen”, a Ibnul-Dževzi i Iraki su ga ocijenili slabim zbog ovog ravije.

Drugi rivajet bilježi Tebarani u “El-Evsatu” i “Es-Sagiru” u njegovom rivajetu je Abdullah ibn ebi Džafer Er-Razi koji se izdvojio sa ovim hadisom a njegovo izdvajanje čini hadis veoma slabim – mukerom – zbog slabosti samog ravije kako kaže Ibn Hibban.

I treći rivajet navodi sujuti u “El-ala'i el-masnu'a” kojeg je šejh Alabani ocijenio veoma slabim zbog nekih nepoznatih ravija u njemu i drugih koji su optuženi za krivotvorenje hadisa.

Drugi hadis – od Ibn Mes'uda, radijallahu anhu, da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko osvane a briga mu neko mimo Allaha, ‘azze ve dželle, nije kod Allaha ninačemu, a onaj ko se ne brine za muslimane on nije od njih”.

Bilježi ga Hakim a u njegovom senedu je Ishak ibn Bišr o kome je već bilo govora i Mukatil ibn Sulejman za kojeg kaže Zehebi da je veoma slab.

Prema tome, ovaj hadis je munker, tj. veoma slab.

Treći hadis – od Ebu Zerra, radijallahu anhu, da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko osvane a briga mu dunjaluk nije kod Allaha ninačemu, onaj ko se ne brine za stanje muslimana on nije od njih, a onaj ko se sam sebe ponizi bez prisile nije od nas”.

Bilježi ga Teberani u “El-Evsatu” a u njegovom senedu je Jezid ibn Rebi'a za čije hadise kaže Buharija da su munkeri (jako slabi i neprihvatljivi) a Nesa'i da je ravija metruk (čiji su hadisi ostavljeni). Zato su ovaj hadis Iraki i Hejsemi ocijenili slabim.

Četvrti hadis – od Enesa, radijallahu anhu, da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko osvane a briga mu neko mimo Allaha on nije od Allaha (njegov iskreni rob), a onaj ko osvane ne brinući za muslimane on nije od njih”.

Bilježe ga Ibn ‘Adijji u “el-Kamilu” i Bejheki u “Šu'abul-imanu”, a u njegovom senedu je Vehb ibn Rašid za kojeg Darekutni kaže da je metruk a Ibn Hibban da nije dozvoljeno argumentirat njegovim hadisom.

Takođe, u senedu je ravija Ferkad Es-Sebhi koji je slab u hadisu. Hadis je Bejheki ocijenio slabim.

Rezime svega spomenutog je da su svi hadisi i rivajeti koji sadrže tekst “Ko se nebrine za stanje muslimana on nije od njih” veoma slabi, čija slabost ne može da se udruži i podigne hadis na stepen dobrog hadisa zbog mnoštva rivajata, zato nije dozvoljeno da se ovaj hadis pripisuje Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, nego ako se veš spomene da se kaže da je munker i veoma slab.

Šejh Albani je sve spomenute rivajete gore spomenutih hadisa ocijenio veoma slabim u svojoj knjizi “Es-silsiletued-da'ife” (309-312). Ovaj hadis navode učenjaci u knigama u kojima su izdvojili i sabrali slabe i izmišljene hadise, poput Ibnul-Dževzija, Taberabija, Sehavija i ‘Adželunija (osim Hakima koji ga navodi u svom “Mustedreku”).

Sa druge strane, umjesto ovog slabog hadisa dovoljnه su muslimanima vjerodostojni hadisi koji pozivaju muslimane u međusobnu ljubav, samilost i vođenje računa o stanju njihove braće po imanu itd.

Kaže Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u hadisu mutefekun alejhi: “Primjer mu'mina u njihovoj međusobnoj ljubavi, samilosti i suosjećanju je primjer tijela čiji je neki organ bolestan kada ostali organi tijela reaguju sa nesanicom i groznicom”.

Takođe, kaže Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u hadisu mutefekun alejhi: “Mu'min prema mu'mina je poput građevine čiji jedni dijelovi pomažu druge”, a zatim je spojio između prstiju.

Bilježi Buharija od Enesa, radijallahu anhu, da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Niko od vas neće biti pravi vjernik sve dok ne bude želio svome bratu ono što želi samom sebi”.

Prema tome, mustehab je, od vjere i imana da muslimani upućuju dove Allahu da pomogne našu braću u Siriji ili bilo kom drugom mjestu gdje su muslamani potlačeni, napadnuti i poniženi. Propisano je na osnovu vjerodostojnih hadisa gore spomenutih da se interesujemo i vodimo brigu o stanju muslimana svugdje u svijetu, a naročito onih koji su napadnuti i koji su ugroženi.
A što se tiče spomenutog hadisa u pitanju, on je veoma slab i ne treba ga ni spominjati niti tumačiti osim da bi se pojasnila njegova slabost. Ve billahi tevfik.

Na pitanje odgovorio dr. Zijad Ljakić – zijad-ljakic.com