Izrada figurica od fondana

Alejkumusselam.
Osnova u vajanju kipova, tj. pravljenju svega što ima dušu u trodimenzionalnom obliku, slikanju i crtanju svega što ima dušu od ljudi i životinja je haram, svejedno bilo to crtanje rukom na papiru, platnu, zidu i slično i to predstavlja veliki grijeh. Da je pravljenje kipova (svega što je trodimenzionalno a ima dušu) i crtanja svega što ima dušu od ljudi i životinja zabranjeno potvrđuju vjerodostojni hadisi u kojima je došla zabrana istog, u kojima se prijeti žestokom kaznom onima koji to rade, takođe ono vodi u širk, veličanje i približavanje onome što je naslikano a što priliči samo Allahu, a isto tako u slikanju je sadržan vid oponašanja Uzvišenog Allaha u stvaranju.
Od hadisa u kojima je došla zabrana pravljenja kipova i crtanja, a iz čega se jasno zaključuje da je to veliki grijeh, je hadis Abdullaha ibn Omera, radijallahu anhuma, u kojem Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kaže: “Zaista oni koji prave ove crteže (kipove) će biti kažnjavani na Sudnjem danu, biće im rečeno: Oživite ono što ste stvorili”. I hadis koji prenosi Ibn Mes’ud, radijallahu anhu, u kojem Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kaže: “Zaista od ljudi koji će najteže biti kažnjavani na Sudnjem danu su oni koji crtaju (prave kipove)”. Prenosi Ibn Abbas, radijallahu anhuma, da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko nacrta sliku (ili napravi kip) na dunjaluku biće mu naređeno da u nju udahne dušu na Sudnjem danu, a on je ne može udahnuti”. Takođe, od njega se prenosi: “Svaki slikar (vajar) će biti u Vatri, napraviće mu se od svakog crteža (kipa) kojeg je nacrtao živa osoba pa će ga ona kažnjavati u Džehenemu”. Od Aiše, radijallahu anha, se prenosi da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, došao sa putovanja a ona je prekrila otvor na zidu zavjesom na kojoj su bile crteži, pa čim je to vidio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, lice mu je promijenilo boju. Pa je rekao: “O Aiša, ljudi koji će se najžešće kažnjavati kod Allaha na Sudnjem danu su oni koji oponašaju Allahovo stvaranje”. Pa kaže Aiša da su isjekli tu zavjesu i napravili od nje jedan ili dva jastuka. Sve gore spomenute hadise bilježe Buharija i Muslim u svojim Sahihima.
Takođe, njih dvojica bilježe u svoja dva Sahiha riječi Abdullaha ibn Abbasa, radijallahu anhuma: “Pa ako baš moraš crtati (vajati), crtaj drvo i ono što nema dušu”.
Iz svih spomenutih hadisa se može zaključiti da je zabranjeno crtanje (vajanje) svega onoga što ima dušu, a ono što nema dušu poput drveta, mora, brda i slično njegovo crtanje (vajanje) je dozvoljeno kao što spominje Abdullah ibn Abbas, radijallahu anhuma.
Oko zabrane pravljenja svega što ima dušu u trodimenzionalnom obliku nema razilaženja među učenjacima ovog Ummeta, tj. na tome je idžmau učenjaka (konsenzus).
A oko crtanja svega što ima dušu postoji razilaženje među učenjacima, a na stavu da je to zabranjeno (a što je ispravan stav na što ukazuju gore spomenuti dokazi) je većina učenjaka ovog Ummeta od prvih do potonjih, a između ostalih zastupaju ga Stalna komisija za fetve, Bin Baz, Usejmin, Fevzan, Džibrin, Gudejan, Berrak i mnogi drugi.
Takođe, u hadisu kojeg bilježi Muslim u svom Sahihu (a takođe Ebu Davud, Tirmizi, Ahmed, Hakim i drugi) od Ebul-Hejjadža El-Esedija da mu je Alija, radijallahu anhu, rekao: “Hoćeš li da te pošaljem kao što je mene poslao Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, da ne ostaviš ni jedan kip (sve što je trodimenzionalno a ima dušu) a da ga ne uništiš niti kabur izdignut a da ga ne poravnaš (sa zemljom)” , a u rivajetu, takođe kod Muslima: “Da ne ostaviš nijednu sliku (sve što je nacrtano a ima dušu) a da je ne uništiš”.
Isto tako, u hadisu kojeg bilježe Buharija i Muslim u svojim Sahihima od Džabira, radijallahu anhu, da je čuo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao na dan osvojenja Mekke: “Zaista su Allah i Njegov Poslanik zabranili prodaju alkohola, strvine, svinje i kipova (sve što je trodimenzionalno a ima dušu)…”.
Iz zabrane pravljenja i vajanja onoga što ima dušu u trodimenzionalnom obliku se izuzima pravljenje i korištenje lutki za žensku djecu sa kojima se one igraju. Da je ovo dozvoljeno ukazuje to što je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio Aiši, radijallahu anha, da se igra sa lutkama što se prenosi u vjerodostojnim hadisima.
Prema tome, pravljenje svega što ima dušu u trodimenzionalnom obliku je zabranjeno u što ulazi pravljenje figurica od fondana, a da bi to bilo dozvoljeno treba imati dokaz što ga izuzima iz opće zabrane, a za to nema dokaza jer to nisu dječije lutke za igranje za koje je došlo izuzeće. Takođe, kao što nije dozvoljeno praviti figurica od fondana nije ih dozvoljeno ni prodavati nego po hadisu od Alije, radijallahu anhu, treba ih uništiti. Ve billahi tevfik.

Odgovorio na pitanje: dr.Zijad Ljakić
Preuzeto sa stranice: http://www.n-um.com