Esselamu alejkum poštovani šejh
Pitanje :
Profesionalni sam vozač u firmi, te sam stalno na putu.
Od mjesta stanovanja pa do firme je udaljenost 11 km, a firma je u drugom mjestu i po nazivu grada (druga općina).
Nekad pređem 50-60 km, ali trajanje vožnje je duže vremenski nego kad koristim autoput pa pređem i veću kilometražu (npr. 65-90 km).
Nekad odem na put od 80-90 km udaljen od firme, pa prolazim kroz svoje mjesto (grad) stanovanja, ali se ne zaustavljam.
Da li se smatram musafirom ako prođem manju kilometražu (50-70 km) iako putovanje traje po 1h vremena ili i duže, jer je to vožnja kroz naseljena mjesta koja nisu povezana autoputem, i da li mi se prekida status putnika pri prolasku (autoputem) kroz mjesto stanovanja ne zaustavljajući se u njemu do firme a razdaljina puta (od firme do radnje gdje se vrši isporuka) biva između 60-90 a nekad i više kilometara?
Hvala unaprijed na odgovoru i da vas Allah dželleša'nuhu nagradi svakim hajrom inšallah
Alejkum selam ve rahmetullahi ve berekatuhu
Putniku (musafiru) je propisano skraćivanje četverorekatnih namaza. Allah, dž.š., u Kur'anu kaže: ”Nije vam grijeh da namaz na putovanju skratite.” Musafirovo skraćivanje propisanih četverorekatnih namaza počinje od kada musafir izađe iz svog mjesta boravka pa sve dok se ne vrati do prvih kuća u svom mjestu.
U Kur'anu i hadisu nije spomenuta najmanja dužina putovanja na kojoj je dozvoljeno skraćivanje namaza. Većina učenjaka smatra da je to dan hoda, odnosno 48 milja. To iznosi oko 81 km, s tim što nije uslov da se ta udaljenost pređe za određeno vrijeme. Naprotiv, islamski učenjaci smatraju da postaje musafir onaj ko tu udaljenost pređe avionom za manje od pola sata ili nekih drugim prevoznim sredstvom za neki drugi vremenski period.
Ako se čovjek odluči da na putovanju ostane neko određeno vrijeme, on ne gubi status musafira, osim u slučaju kad odluči da se nastani u tom mjestu. Dešavalo se da ashabi borave u nekim udaljenim krajevima i više od godinu dana i da stalno skraćuju namaz.
Trojica imama, izuzev Šafije, smatraju da musafir, koji boravi u jednom mjestu, čekajući da obavi neki posao, stalno će skraćivati namaze. Šafija smatra da će to skraćivanje trajati do 18 dana. Neki hanefijski učenjaci kažu da je musafir kome se propisuje skraćivanje namaza ”ona osoba koja ode u neko drugo mjesto s namjerom da tamo ostane manje od 15 dana.”
Na putu musafir ne mora klanjati dnevne i noćne nafile (sunnete) vezane uz farz, jer ih ni Muhammed, a.s., nije na putovanjima obavljao, izuzev, kako neki prenosioci tvrde, sabahskih sunneta i noćnog vitr-namaza koji je po hanefijskom fikhu vadžib (drugostepena dužnost).
Putniku je, prema mišljenju nekih pravnih škola, dozvoljeno da spoji podne i ikindiju, te akšam i jaciju, u vremenu prvog ili drugog namaza. Zabilježeno je da bi Božiji Poslanik, a.s., u ikindijsko vrijeme odsjedao i klanjao skupa podne i ikindiju, a tako je činio i u slučaju akšama i jacije.
Kad je u pitanju post mjeseca ramazana musafir može koristiti povlasticu mršenja dok je na putu, s tim što će kod kuće napostiti dan za dan. Za razliku od skraćivanja namaza, ovdje se preporučuje da posti ako mu post ne pričinjava veliki napor i poteškoću.
Za Akos.ba piše: Admir Iković
Preuzeto sa akos.ba